Dantay (10.) Dairesi

Bakanl'na

 

16.2.2004

Yrtmenin Durdurulmas stemli

Rekabet Kurulu Karar ptali Davas

 

 

Davac                  : Petrol Sendikas

Vekili                    : Avukat Gkhan Candoan

                                Tarlaba Bulvar Al Hatun sok.27/3 Tepeba Beyolu stanbul

Daval                   : Rekabet Kurumu Bakanl, Bilkent, Ankara

D.Konusu              :Tpra'da mevcut %65.76 oranndaki kamu paynn EFREMOV Kautschuk Gmbh irketine blok sat yntemiyle devri ilemine onay veren Rekabet Kurumu kararnn iptali ile dava sonuna kadar yrtmenin durdurulmas istemi ierir dava dilekesidir

renme Tarihi      : 30.1.2004

 

Aklamalar   :

 

Vekili bulunduum Petrol Sendikas, Trk Konfederasyonu'na bal, davaya konu onay ilemi ile blok sat yntemiyle zelletirilmesi sz konusu olan Tpra'da alan iilerin rgtl bulunduu bir ii sendikasdr.

 

alanlarn yasal rgt olmas sebebiyle, alanlarn ve kamunun karlar dorultusunda her trl hukuki giriimde bulunma hak/yetkisine sahiptir.

 

Bu erevede, alanlarn isiz kalmasna ve/veya sendikal rgtlln sona ermesine neden olan zelletirme ilemlerine kar yasal giriimlerde bulunma konusunda Petrol Sendikas bugne kadar bir ok dava am, hukuki giriimde bulunmutur.

 

Dava Konusu Onay Karar (ptali stenilen Karar)

 

30 Ocak 2004 tarihlibasn yayn organlarnda yer alan habere gre, Rekabet Kurumu, Tpra'da mevcut %65.76 oranndaki kamu hissesinin EFREMOV Gmbh irketine blok sat yoluyla devri ilemine onay vermitir.

 

Bu karar, tarafmzca dava konusu yaplan Tpra'da mevcut kamu paylarnn blok sat yntemiyle zelletirilmesi ilemine dayanak oluturduundan ve hukuka aykr olduundan Daireniz nezdinde iptali istemiyle dava ama zorunluluu domutur.

 

lgili Yasal Mevzuat

Dava konusu karar,

 

   4054 sayl Rekabetin Korunmas Hakknda Kanun,

4054 sayl yasann 7. ve 27.maddeleri uyarnca hazrlanan zelletirme Yoluyla Devralmalarn Hukuki Geerlilik Kazanabilmesi in Rekabet Kurumuna Yaplacak n Bildirimlerde ve zin Bavurularnda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakknda Tebli, yani 1998/4 sayl Tebli ile,

1998/4 sayl Tebliin 7.maddesinde yer alan atfla uygulamaya konu olan Rekabet Kurumundan zin Alnmas Gereken Birleme ve Devralmalar Hakknda Tebli yani 1997/1 sayl Tebli,

 

hkmlerine uygun olarak alnmas gereken bir karar olduundan, ilemin yasal dayana bu dzenleyici hkmlerdir.

 

Hukuka Aykrlklar

 

Rekabet mevzuatna Gre Deerlendirilmesi Yaplacak irketin Kimliindeki Belirsizlik

Ekte sunulu zelletirme daresi Bakanlnn 13.1.2004 tarihli basn aklamasndan anlalaca zere, Tpra'da mevcut kamu hissesinin blok sat yntemiyle zelletirilmesine ilikin ihaleye iki teklif gelmitir,

i.Efremov Kautschuk Gmbh (1.302.000.000.USD)

ii.Anadolu Giriim Grubu (1.216.000.000.USD)

Bu tekliflerden EFREMOV irketinin teklifi uygun bulunmu ve ihale sonulandrlarak 1998/4 sayl Tebli uyarnca dosya Rekabet Kurumuna gnderilmitir. Yani, ihaleyi kazanan ve deerlendirmeye tabi irket EFREMOV KAUTSCHUK GMBH irketidir.

 

Rekabet Kurumu tarafndan karlan 1998/4 sayl Tebliin 6.maddesi uyarnca, zelletirilecek teebbsn nihai devir ileminden, yani zelletirme Yksek Kurulu (YK) kararndan nce, teklif veren her irket iin ayr dosyalar ile Rekabet Kurumuna onay iin bavuruda bulunulmas gerekmektedir.

 

Yine maddeye gre (1998/4, madde 6) incelemenin sratle ve salkl bir ekilde sonulandrlmasn teminen B'nin, ihale iin teklif veren tm teebbs ya da teebbs birliklerine ilikin kendisine ulaan bilgi ve belgeleri Rekabet Kurumuna iletmesi gerekmektedir.

1998/4 sayl tebliin 7.maddesi ile, 1997/1 sayl Tebliin, 1998/4 sayl Teblie aykr olmayan hkmlerinin uygulanmaya devam edecei hkme balanmtr. Bu hkmden, deerlendirmelerin 1997/1 sayl Tebli hkmleri dorultusunda yaplaca sonucuna ulalmaktadr, nk, 1998/4 sayl teblide deerlendirme yntemine ilikin hkm bulunmamaktadr.

 

1997/1 sayl Tebliin 'birleme ve devralmalarn deerlendirilmesi' balkl 6.maddesinde,

       madde 6- Rekabet Kurulu, birleme ve devralmalar Kanun'un 7. ve mteakip maddeleri erevesinde deerlendirir. Bu deerlendirmede zellikle,

            a) ilgili piyasann yaps ve lke iinde veya dnda yerlemi olan teebbslerin fiili ve potansiyel rekabeti bakmndan lkedeki etkin rekabetin korunmas ve gelitirilmesi ihtiyac,

            b) ilgili teebbslerin, pazardaki durumu, ekonomik ve mali gleri, salayc ve kullanc bulabilme alternatifleri, arz kaynaklarna ulaabilme veya pazarlara giri olanaklar; pazara girite herhangi bir yasal veya dier giri engelleri, ilgili mal ve hizmetlere olan arz-talep eilimleri, arac ve son tketicilerin menfaatleri, rekabet engeli eklinde olmayan ve tketiciye avantajlar salayan teknik ve ekonomik sreteki gelimeler ve dier hususlar gznnde tutulur.

         Hakim durum yaratmayan veya bir hakim durumu glendirmeyen ve bunun sonucu olarak lkede veya bir blmnde etkin bir rekabeti nemli lde engellemeyen birleme veya devralmalara izin verilir..

hkmleri bulunmaktadr. Bu hkmlerden kan sonu, ihaleyi kazanan irket ile ilgili tm bilgi ve belgelerin, rekabet asndan GEREK DURUMUN ORTAYA IKARTILABLMES N Rekabet Kurumu'na sunulmas zorunluluudur.

 

Bu zorunluluu ortaya koyan bir dier hkm de, 1998/4 sayl Tebli atfyla uygulanan 1997/1 sayl Tebliin 'nc Kiilerden Bilgi stenilmesi ve szl Savunma Toplantlarna Katlmalar' balkl 7.maddesidir. Madde metnine gre, Rekabet Kurulu, birleme veya devralmay deerlendirmek iin, gerekli grd hallerde birleme/devralma ile ilgili nc kiilerden, mterilerden, rakiplerden, salayclardan bilgi isteyebilecektir.

 

Sendika tarafndan yaplan incelemede, ihaleyi kazand aklanan EFREMOV irketinin, Almanya merkezli bir irket olduu, sermayesinin 105 bin Euro olduu, ortaklarnn efremov Synthetic Rubber enterprise (%51) ile Renix Finance Corp. (%49) olduu sonucuna ulalmtr.

tesinde, ekte sunulu fotoraflardan anlalaca zere, irketin Almanya'daki adresinin gstermelik bir adres olduu, adreste bir iftin kirac olarak bulunduu, irket ile ilgili hibir balantsnn bulunmad grlmtr.

haleyi kazanan irketin %49'unun karapara ve vergi cenneti olarak tanmlanan Virgin Adalarnda kurulu bir irket oluu ve adresinin gstermelik oluu, irketin 'tabela irketi' olduunu gstermektedir.

 

Trkiye'de kamuoyunu yaplan aklamalarda, ihaleyi kazanan irketin Tataristan Cumhuriyetine ait TATNEFT irketi olduu, Efremov irketinin Tatneft irketinin olduu, bu nedenle Tatneft irketinin ihaleyi kazanm olduu belirtilmektedir.

Ayrca, ihaleye son teklif verme tarihinde idareye teklif sunan irket Efremov Kautschuk Gmbh olmasna karn, sonularn aklanmasndan bir gn nce Zorlu grubunun ihaleye katld ve Efremov grubu ile ortaklk kuraca bilgisi kamuoyuna yansmtr. Ancak yazl dkmanlarn hibirisinde Zorlu Grubu yer almamaktadr.

Bu bilgilerden ortaya kan sonular,

ihaleyi kazanan irketin tabela irketi olduu,

 

perde arkasnda olduu ileri srlen Tatneft irketi ile Efremov arasnda hukuki bir ba bulunmad,

 

       Zorlu Grubunun bir ekilde ihaleye ortak olduu ancak hukuki statnn kamuoyunca bilinmediidir.

Rekabet Kurumu'nun yasal incelemesini yapabilmesi iin, ihaleyi kazanan irketin, yani aktrn kimliinin belirgin olmas gerektii aktr. Rekabet Kurumu, GEREK DURUM zerinden inceleme yapacandan, ihaleyi kazanann kimliinin net bir ekilde tanmlanmas gerekmektedir.

Dava konusu ilemde Rekabet Kurumunun hangi irketi ve hangi gerek duruma gre deerlendirdii ve ihaleye onay verdii bilinmemektedir. Rekabet Kurumu, deerlendirmesinde,

 

Efremov irketini mi?

 

tatneft irketini mi?

 

 yoksa Zorlu grubunu mu deerlendirmitir?

 

Efremov irketi deerlendirilmise, irketin tabela irketi olmas nedeniyle, Rekabet Kurumu, gerek durumu deil, muvazaa ile yaratlm durumu gznne alarak deerlendirme yapm olacaktr.

 

Tatneft zerinden deerlendirme yaplm olmas durumunda, ihale ile hibir hukuki illiyet ba olmayan bir irket incelenmi olaca gibi, irket tarafndan yaratlan MUVAZAALI duruma onay verilmi olacaktr.

 

Zorlu Grubu deerlendirilmi midir? Deerlendirilmi ise neden? Deerlendirilmemi ise, basnda kan haberlere istinaden GEREK DURUMU ORTAYA IKARMAK ADINA neden deerlendirme yaplmamtr?

 

Tm bu sorunlar, Rekabet Kurumu kararnn gerek durumu deerlendirmediini ve verilen onay kararnn mevzuata aykr olduunu ortaya koymaktadr. Trkiye'nin vergi ve fon gelirlerinin %20 sini tek bana karlayan ve faaliyet alannda %86 pay ile kamu tekeli konumunda olan Tpra'n, bylesi bir belirsizlik nedeniyle kimlii bile bilinmeyen bir giriime satlmak istenilmesinde, kamu yararnn tesinde, Rekabet mevzuatna uyarlk nasl belirlenebilmitir?

 

Rekabet Kurumu, Efremov irketinin %49 payna sahip ve Virgin adalarnda kurulu irketin SAHPLERN BULMU MUDUR? Bu irketin kime ait olduu bilinerek mi deerlendirme yaplmtr yoksa bu hususta hibir deerlendirme yok mudur? Rahatlkla el deitirebilen bu %49 payn, Trkiye'de Tpra ile ayn alanda faaliyet yrten (rnein ATA irketinin ortaklarndan olup olmad) bir kii/irkete ait olup olmad nasl belirlenebilmitir?

 

Rekabet Kurulu, 1997/1 sayl tebliin 7.maddesi hkm erevesinde, gerek durumu ortaya karmak iin ilgili nc kiilerin bilgisine bavurmu mudur?

 

Bu nedenlerle, ihaleyi kazanan irketin kimlii itibariyle Rekabet Kurumu kararnn mevzuata aykr olduunu dnyoruz.

 

zin Bavurusu Sreci 1998/4 Sayl Tebli Hkmlerine Aykrdr

 

1998/4 sayl Tebliin 6.maddesinde,

 

       madde 6: Rekabet Kurumuna izin bavurusu, ihale ileminin sonulanmasndan sonra ve fakat zelletirme Yksek Kurulu'nun zelletirilecek teebbs ya da mal veya hizmet retimine ynelik biriminin nihai devir ilemine ilikin kararndan nce, zelletirme Yksek Kurulu karar taslanda yer alacak her teklif sahibi iin bamsz dosyalar eklinde yaplr. u kadar ki karar taslanda teklif sahiplerinin saysnn ten fazla olmas halinde, ilk teklif sahibine ilikin devralma ilemine ynelik Rekabet Kurulu kararlar zelletirme daresi Bakanlna tebli edilmeden, dier teklif sahiplerine ilikin izin bavurusunda bulunulamaz.

Hkm bulunmaktadr. Bu hkm gerei, B'nin ihaleye teklif veren tm irketler ile ilgili bilgileri onay iin Rekabet Kurumuna gndermesi arttr. (rnek olarak POA ihalesine ilikin rekabet kurulu karar rnei sunulmaktadr)

Oysa, Tpra ihalesi sonras B sadece Efremov irketine ilikin bilgi ve belgeleri Rekabet Kurumu'na gndermi, dier teklif sahibine ilikin idareye dosya sunulmamtr.Bu durum, 1998/4 sayl tebli hkmlerine aykrlk oluturmaktadr.

 

 

Kamu Yararna Aykrlk

 

Tpra, rafinaj sektrnde %86 pay ile kamu tekeli konumundadr. Kamu paynn blok sat yntemiyle zelletirilmesi ile kamu tekeli ZEL TEKELE dnecektir. Bu dnmn, irketin stratejik neme sahip faaliyet alan dnldnde, lke ve toplum asndan sonularnn daha ciddi bir deerlendirmeye tabi tutulmas gereklilii aktr.

Muvaazal ilem ile ihaleyi kazand ileri srlen Tatneft irketi, Rusya'nn 6.byk petrol reticisi irket olup, %31 hissesi Tataristan devletine aittir. Kamu tekelinin bir baka devletin sahibi olduu irkete devri ile zel tekele dnmesinin sonular zerinde Rekabet Kurumu bir deerlendirme yapm mdr?

 

Rekabet Kurumu, Ocak 2003 tarihli n grnde, rekabet mevzuat asndan en uygun zelletirme ynteminin bir miktar halka arzn ardndan blok sat olduunu belirtmitir. Bu gr gznne alndnda, %65.76 oranndaki hissenin tamamnn blok sat yntemiyle satlmasna onay verilmesinin, bir yandan rekabet mevzuatna uygun olmad, bir yandan da kamu yararna aykr olduu ortaya konulmu olmaktadr.

 

Bu nedenle, Rekabet Kurumu'nun kendi grne ramen blok sat ilemine onay vermesinde kamu yararna uyarlk bulunmamaktadr.

 

Yrtmenin Durdurulmas stemi Hakknda

Rekabet Kurumu karar sonras sat ilemi YK nne gtrlm ve 9.2.2004 tarihli YK karar ile onay  verilmitir. Onay ileminden sonra B, ihaleyi kazand aklanan irketi szleme grmelerine armtr. Grmelerin sonucunda Hisse Devir Szlemesi imzalanacak ve ihale sreci tamamlanm olacaktr.

 

Bu nedenle, yukarda belirtmeye altmz nedenlerle ak bir ekilde hukuka aykr kararn yrrlkte kalmas halinde kamu hisseleri Tataristan Devletine ait olduu ileri srlen irkete devredilmi olacaktr, bu durumda da telafisi mmkn olmayan zararlarn domas olasl mevcut olduundan, dava konusu rekabet kurumu karar hakknda yrtmenin durdurulmas isteminde bulunma zorunluluu domutur.

 

Sonu ve stem

Yukarda belirtmeye altmz hususlar dorultusunda,

 

i.dava konusu, Tpra'da mevcut kamu paynn EFREMOV irketine devrine olanak salayan Rekabet Kurumu kararnn iptaline,

ii.dava sonuna kadar yrtmenin durdurulmasna,

iii.mahkeme masraflar ve vekalet cretinin daval idare zerinde braklmasna,

karar verilmesini saygyla mvekkil adna dilerim.

 

Davac Sendika Vekili

Avukat Gkhan Candoan

  

Ekler

vekaletname

onay kararn belirtir haberler

B 13.1.2004 tarihli basn aklamas

Rekabet Kurumu POA karar 

fotoraflar